[Still Here #6] Có lẽ mình chưa từng có edge

Có lẽ mình chưa từng có gì cả.

Trước đó, mình không nghĩ vậy.

Mình nghĩ mình có một thứ gì đó khác biệt. Không phải vì mình đọc nhiều hơn, hay hiểu doanh nghiệp sâu hơn, mà vì mình đang làm một thứ mà mình tin là chưa nhiều người làm lúc đó: build model, dùng data, nhìn thị trường theo một cách “có hệ thống” hơn.

Trong đầu mình lúc đó, logic rất rõ ràng: nếu mình có một cách nhìn khác, và cách nhìn đó đúng, thì sớm hay muộn nó cũng sẽ phản ánh vào kết quả.

Và trong một thời gian, kết quả đúng là như vậy.

DLG tăng mạnh. Tài khoản của mình gần như nhân 6 chỉ trong một năm. ROS cũng vậy. Mình không thua ngay, ngược lại, mình thắng rất lớn ở giai đoạn đầu. Cứ mở app ra là một confirmation mới rằng mình đang đúng.

Những thứ mình tin bắt đầu “work” trong thực tế.

Nhìn lại bây giờ, mình thấy những gì nguy hiểm nhất không phải là lúc mình sai. Mà là lúc mình đúng. Vì, khi bạn đúng quá nhiều lần, bạn không còn hỏi:

Mình đúng vì đâu?

Bạn chỉ bắt đầu tin rằng:

Mình xứng đáng với kết quả đó.

Mỗi lần đúng, mình lại ít nghi ngờ hơn một chút. Mỗi lần tài khoản tăng, mình lại thấy model của mình “đúng” hơn một chút. Mình không nghĩ đó là may mắn. Mình nghĩ đó là kết quả của một cách tiếp cận tốt hơn.

Mình bắt đầu tin vào mô hình. Không phải kiểu thử nghiệm, mà là kiểu mình có thể dựa vào nó.

QBS là lúc niềm tin đó bị thử thách.

Sau DLG, sau ROS, mình không còn nhiều nghi ngờ nữa. Mình tiếp tục làm đúng quy trình, tiếp tục tìm những case tương tự, và tin rằng nếu mình làm giống như trước, kết quả cũng sẽ giống như trước.

Nhưng lần này thì không.

Thị trường thay đổi.

Và những gì từng hoạt động… không còn hoạt động nữa.

Model của mình không cứu được mình.

Sau QBS, niềm tin của mình không biến mất ngay. Nó không sụp trong một ngày. Nó vỡ ra từng chút một — đủ chậm để mình tiếp tục tin, nhưng đủ rõ để mình bắt đầu nghi ngờ.

Mình bắt đầu nghi ngờ, nhưng đồng thời vẫn cố giữ lại một phần niềm tin đó. Không phải vì mình chắc, mà vì mình không còn biết tin vào cái gì khác.

Nếu model sai, thì mình dựa vào đâu?

Và đó có lẽ là bẫy lớn nhất.

Trong thị trường, bạn luôn nhận được feedback rất nhanh.

Bạn vào lệnh.
Bạn thắng.
Tài khoản tăng.

Và, rất dễ để nghĩ:

Đó là skill. Mô hình của mình là nhất. Mình là vô đối

Nhưng, thị trường không phân biệt giúp bạn.

Nó không nói cho bạn biết bạn đúng vì bạn giỏi, hay chỉ vì môi trường đang dễ.

Và nếu bạn không tự phân biệt được điều đó, thì sớm hay muộn, thị trường cũng sẽ làm giúp bạn. Giúp bằng gì? Thường là bằng tiền.

Nhìn lại, mình thấy vấn đề không nằm ở QBS. Cũng không nằm ở DLG hay ROS. Vấn đề, là mình đã nhầm lẫn giữa kết quả và năng lực.

Thị trường 2020–2021 là một môi trường rất dễ kiếm tiền. Thanh khoản nhiều, câu chuyện rõ, dòng tiền mạnh. Trong môi trường đó, rất nhiều thứ có thể hoạt động: kể cả những thứ không thực sự có edge.

Mình đã thắng trong môi trường đó.

Và mình nghĩ: Mình thắng vì mình giỏi. Đó chính là sai lầm lớn nhất.

Vì nếu mình thực sự có edge, nó phải tồn tại qua nhiều điều kiện khác nhau. Không phải chỉ khi thị trường thuận lợi. Không phải chỉ khi mọi thứ đang đi đúng hướng.

Nếu một thứ chỉ hoạt động trong một giai đoạn rất cụ thể, thì có lẽ nó không phải là edge. Nó chỉ do environment.

Nhìn lại, mình không nghĩ việc build model là sai. Cũng không nghĩ việc dùng data là sai. Nhưng, mình đã sai ở chỗ mình tin nó quá sớm: tin trước khi nó được kiểm chứng đủ lâu, trước khi nó đi qua một chu kỳ thị trường hoàn chỉnh, và tin khi kết quả vẫn còn đứng về phía mình.

Có lẽ, vấn đề không phải là tìm một edge tốt hơn. Mà là biết: Mình có edge hay chưa.

Và khi nó không còn hoạt động nữa, mình không chỉ mất tiền. Mình mất luôn thứ mà mình nghĩ là lợi thế của mình.Đó, có lẽ là phần khó nhất: không phải vì tài khoản giảm, mà vì lần đầu tiên mình không còn chắc mình đang chơi một trò chơi mà mình hiểu. Trước đó, mình nghĩ mình đang thắng thị trường.

Lần này, mình bắt đầu nghĩ: có lẽ mình chỉ đang gặp may.

Còn với bạn thì sao?

Nếu bạn đang thắng,
bạn có chắc là mình giỏi…
hay chỉ là thị trường đang dễ?