[Still Here #2] Alibaba và 40 tên cướp

Mình từng nghĩ mình là Alibaba.

Mình đã tìm được một “hang đầy vàng” - và tin rằng mình có thể mở nó bất cứ lúc nào.

Rồi mình nhận ra: trong câu chuyện cổ, người chết không phải là Alibaba - mà là người anh: vì tham mà quên mất câu thần chú để thoát ra.

Và trong thị trường tài chính, cái “câu thần chú” ấy chưa bao giờ tồn tại.

Trở lại với thời COVID

Sau những chuỗi thắng liên tục khi short thị trường trong giai đoạn Covid, lúc này, 1.000 USD đã biến thành 40.000 USD.

Tháng 3/2020, S&P 500 rơi hơn 30% chỉ trong vài tuần - một trong những cú sụp nhanh nhất lịch sử hiện đại. Mình đứng đúng phía bên kia của nỗi sợ đó.

Mỗi ngày tài khoản xanh lên.

Lúc đó, mình tin rằng mình đã hiểu thị trường.

Tin rằng mình có thể “đọc” rủi ro tốt hơn người khác.

Nhưng thay vì rút tiền ra, mình tiếp tục chơi. Lần này “an toàn” hơn (ít nhất mình nghĩ vậy). Mình long S&P 500 bằng options kỳ hạn một năm.

Và vận may tiếp tục mỉm cười với mình. Thị trường phục hồi mạnh nhờ stimulus và thanh khoản từ Fed. Tài khoản chứng khoán? Tăng thêm gấp rưỡi chỉ sau vài tháng.

Lúc đó, mình không chỉ không rút ra.

Mình nạp thêm tiền vào.

Trong đầu mình chỉ có một suy nghĩ :

Chỉ cần một lần nữa là đủ.

Alibaba - điểm tựa tiếp theo?

Sau khi tiền lời đã khá nhiều, mình bắt đầu tìm cơ hội tiếp theo. Và mình dừng lại ở Alibaba.

Một trong những công ty công nghệ lớn nhất Trung Quốc. Thương mại điện tử, cloud, hệ sinh thái dữ liệu, và đặc biệt là Ant Group - công ty fintech đứng sau Alipay.

Thời điểm cuối tháng 10/2020, Ant Group chuẩn bị IPO.

Không phải IPO bình thường.

Đây được dự kiến là thương vụ IPO lớn nhất lịch sử, huy động khoảng 34–37 tỷ USD, định giá hơn 300 tỷ USD.

Investors line up for Ant Group's record $34.4 bln IPO

Lúc đấy, trong đầu mình hiện lên tất cả những câu chuyện đẹp nhất:

- Trung Quốc phục hồi nhanh sau COVID.

- Công nghệ dẫn dắt tăng trưởng.

- Ant IPO sẽ “unlock value” cho Alibaba, đưa công ty lên 1 tầm cao mới.

Với những suy nghĩ màu hồng, gần cuối tháng 10/2020, mình bán toàn bộ vị thế S&P 500. Dồn gần 100.000 USD vào call options Alibaba.

All-in.

Không hedging.

Không chia nhỏ.

Chỉ niềm tin rằng mình đang tiếp tục đúng.

Những ngày trước IPO

Ngày 24/10/2020, Jack Ma phát biểu tại Shanghai Bund Summit, chỉ trích hệ thống tài chính Trung Quốc là kìm hãm đổi mới.

Các bạn có thể xem từ 14:02

Lúc đó mình có đọc tin này, nhưng mình không thấy nó nguy hiểm.

Mình nghĩ:

“Ông ấy là Jack Ma. Ông ấy nói gì cũng được.”

Chỉ vài ngày sau, Ant Group bị triệu tập làm việc với cơ quan quản lý.

Mình vẫn nghĩ đó chỉ là nhiễu ngắn hạn.

Mình chưa hiểu nó sẽ làm gì với tài khoản của mình.

Rồi ngày 3/11/2020, chỉ 48 giờ trước khi giao dịch: IPO chính thức bị đình chỉ.

Ant Group IPO suspended after Jack Ma criticizes regulators

Lớp học hôm đó

Mình đang ngồi trong lớp khi tin IPO bị huỷ hiện lên.

Mình mở máy.

Alibaba giảm mạnh.

Chưa bao giờ trong cuộc đời mình thấy tiền rơi nhanh đến như vậy.

5.000 USD.

10.000 USD.

20.000 USD.

Mỗi lần refresh là một con số khác.

Tài khoản âm gần 30% chỉ trong tích tắc.

Giáo sư vẫn nói.

Mọi người vẫn gõ laptop.

Còn mình thì nhìn chằm chằm vào màn hình.

Một tia hy vọng

Ngày hôm sau, cổ phiếu bật lại.

Từ khoảng 270 lên 285 chỉ trong một phiên.

Mình nhớ rất rõ cảm giác lúc đó: không phải vui, mà là nhẹ nhõm. Như thể ai đó vừa tháo một cục đá khỏi ngực mình. Tài khoản hồi lại một phần, và cùng lúc đó, niềm tin của mình cũng hồi theo.

Mình nhìn chart và bắt đầu tự kể cho mình một câu chuyện quen thuộc: thị trường phản ứng quá mức, tin xấu đã phản ánh hết vào giá, mọi thứ rồi sẽ ổn. IPO lớn như vậy không thể biến mất chỉ sau một đêm. Cùng lắm là trì hoãn.

Trong đầu mình khi đó chỉ có một suy nghĩ rất rõ ràng:

Mình vẫn đúng.

Cú rơi hôm trước chỉ là nhiễu.
Chỉ cần thêm chút thời gian nữa thôi.

Chính cú bật lên 285 đó đã giữ mình lại thêm một tuần.

Vì khi giá hồi, bạn không còn nhìn thấy rủi ro — bạn nhìn thấy cơ hội “quay lại”.

Nhưng rồi cổ phiếu bắt đầu trượt xuống lại.

Không sập mạnh. Không có headline kịch tính nào mới. Chỉ là từng bước, từng bước một, từ 285 xuống 270, rồi về 260.

Mỗi lần giảm, mình lại tự nhủ:
“Chỉ là điều chỉnh thôi.”
“Mai sẽ hồi.”

Cho đến khi giá chạm 245.

Thấp hơn rất nhiều so với mức mình có thể bán ngay khi biết tin IPO bị huỷ.

Lúc đó mình mới bắt đầu hiểu: không phải bằng lý trí, mà bằng cảm giác, rằng câu chuyện mình tin đã không còn nữa.

Catalyst lớn nhất mình đặt cược vào đã biến mất từ một tuần trước.
Chỉ là mình chưa chấp nhận điều đó.

Mình bán.

Tài khoản âm khoảng 50%.

Không cháy sạch.

Nhưng đủ để xóa gần như toàn bộ thành quả mình tích lũy trước đó.

May mắn thay, mình còn bán được ở 245. Nếu tiếp tục giữ thêm vài ngày nữa, gần 100.000 USD có thể đã về 0. Khi đó, không chỉ lợi nhuận biến mất, mà cả vốn mình cũng đi theo.

Những ngày sau đó

Mình không giác ngộ ngay lập tức.

Sau khi bán xong, mình không thấy nhẹ đi. Cũng không thấy mình “trưởng thành hơn”. Mình chỉ thấy trống rỗng. Một khoảng im lặng rất khó chịu sau nhiều tháng sống trong tiếng thông báo xanh đỏ của tài khoản.

Tối hôm đó, mình mở laptop và làm điều duy nhất mình nghĩ mình có thể làm: tìm một lý do để tin rằng mình không sai hoàn toàn.

Mình lướt Reddit hàng giờ. Đọc từng phân tích về Ant, về Jack Ma, về chính sách Trung Quốc. Mình tự thuyết phục rằng đây chỉ là phản ứng thái quá của thị trường. Rằng mọi thứ rồi sẽ được xem xét lại. Rằng IPO lớn như vậy không thể biến mất chỉ sau một đêm.

Mình bám vào bất cứ lập luận nào nghe có vẻ hợp lý.

Jack Ma phát biểu sai thời điểm.

Chính phủ phản ứng quá mạnh tay.

Rủi ro chính sách ở Trung Quốc vốn dĩ khó đoán.

Và mình tin tất cả những lý do đó. Những lý do quá hợp lý, quá thuyết phục, chứ không phải là từ phía mình. Mình không hề ngồi xuống và nghĩ: “Có lẽ mình đã quá tự tin.”

Không.

Phải rất lâu sau đó mình mới bắt đầu thấy vấn đề không nằm ở Jack Ma.

Cũng không nằm ở Trung Quốc.

Thời điểm đó, mình chỉ thấy tiếc.

Tiếc vì nếu IPO không bị huỷ.

Tiếc vì nếu mình bán sớm hơn.

Tiếc vì nếu mình vào trễ một tuần.

Mình xoay đủ mọi chữ “nếu” - trừ một thứ.

Nếu mình không all-in.

Phải mất vài năm sau mình mới đủ bình tĩnh để nhìn thẳng:

Nếu không phải Alibaba, thì cũng sẽ là một cái tên khác.

Vì vấn đề không nằm ở cổ phiếu.

Vấn đề là số tiền mình kiếm được đã vượt quá năng lực thực tế của mình.

40 tên cướp

Trong truyện, người anh không chết vì 40 tên cướp.

Anh chết vì tham. Chết vì loá mắt trước đống vàng bạc trước mặt.

Trong câu chuyện của mình, 40 tên cướp không ở ngoài kia.

Chúng ở trong đầu mình:

• Overconfidence.

• All-in không quản trị rủi ro.

• Cảm giác “bách chiến bách thắng”.

• Và niềm tin rằng mình luôn có thể thoát kịp.

Mình đã vào hang lần thứ hai.

Và lần này, mình mang bao tải lớn hơn.

Điều đáng sợ nhất không phải là mất 50%.

Mà là trước đó mình đã tin mình bất bại. Khi bạn tin mình không thể sai, thị trường chỉ cần một lần để nhắc bạn nhớ.

Và, lần đó thường đủ lớn.

Vậy nên, mình muốn đặt ra 1 câu hỏi, với tất cả những người như mình, cũng đầu tư ở ngoài kia:

Bạn đang thắng vì giỏi,

hay chỉ vì chưa đến lượt mình trả giá?